Chào hỏi ở Thái Lan có hai phần không tách rời: câu chào và cái chắp tay. Câu chào lại khác nhau tuỳ người nói là nam hay nữ, vì từ đệm cuối câu phụ thuộc vào giới tính của người nói chứ không phải người nghe.
- Từ đệm cuối câu khác nhau theo giới tính người nói
- Chắp tay là phần không tách rời của lời chào
- Độ cao của tay khi chắp thay đổi theo địa vị người đối diện
- Chào hỏi sai cách gây ấn tượng xấu trước khi bạn kịp nói gì
Cách chào theo bối cảnh
Câu chào chuẩn dùng được cho mọi thời điểm trong ngày, không chia sáng chiều tối như tiếng Nhật. Điều thay đổi là từ đệm ở cuối, một dạng cho nam và một dạng cho nữ. Cùng câu chào đó kèm cái chắp tay là đủ lịch sự trong gần như mọi tình huống. Nắm đúng bối cảnh quan trọng hơn nhớ nhiều cách chào, vì dùng nhầm bối cảnh thì câu chào đúng ngữ pháp vẫn gây khó xử.
Xưng hô với người mới gặp
Gọi người khác bằng tên riêng kèm một từ chỉ sự lịch sự là cách phổ biến, và người Thái dùng tên riêng nhiều hơn họ. Với người lớn tuổi thì dùng từ chỉ quan hệ tương tự tiếng Việt. Người Thái cũng có biệt danh dùng hằng ngày, và được gọi bằng biệt danh là dấu hiệu quan hệ đã thân. Đây là quyết định đầu tiên bạn phải làm trong mọi cuộc gặp, và làm sai thì cả cuộc trò chuyện sau đó bị lệch giọng.
Những gì đi kèm lời chào
Cái chắp tay là phần quan trọng ngang câu chào. Người nhỏ tuổi hoặc địa vị thấp hơn chắp trước, và người kia đáp lại. Độ cao của tay tăng theo mức tôn kính. Với người nước ngoài thì chắp ở mức ngực là an toàn trong mọi tình huống thông thường. Phần phi ngôn ngữ này ít được dạy nhưng nó quyết định ấn tượng nhiều không kém câu chữ.
Sai lầm thường gặp
- Dùng từ đệm của giới tính khác — từ đệm phụ thuộc vào người nói chứ không phải người nghe
- Chắp tay đáp lại nhân viên phục vụ chắp trước với mình — không cần thiết, chỉ gật đầu là đủ
- Học một cách chào rồi dùng cho mọi bối cảnh và mọi đối tượng
Câu hỏi thường gặp
Chắp tay bao cao là đủ?
Ở mức ngực là an toàn cho gần như mọi tình huống với người nước ngoài. Cao hơn dành cho người rất lớn tuổi hoặc nhà sư. Người Thái không kỳ vọng bạn nắm hết các mức, nhưng việc có chắp tay được ghi nhận rất tích cực.
Có cần đáp lại khi nhân viên chắp tay chào mình không?
Không bắt buộc và người Thái thường không đáp lại khi nhân viên chào khách. Một cái gật đầu và nụ cười là đủ. Chắp tay đáp lại không sai nhưng hơi thừa trong bối cảnh dịch vụ.
Chào sai có bị coi là bất lịch sự không?
Với người nước ngoài thì thường được bỏ qua, nhưng nó vẫn tạo ấn tượng ban đầu. Vì chào hỏi là thứ dễ học nhất trong toàn bộ giao tiếp nên đây là chỗ đáng đầu tư sớm.
Có cần học nhiều cách chào không?
Hai tới ba cách là đủ cho phần lớn tình huống: một cách trang trọng, một cách thông dụng, một cách thân mật. Học nhiều hơn thì phần lớn nằm im không dùng tới.